{"id":778,"date":"2014-10-24T13:55:08","date_gmt":"2014-10-24T11:55:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kop-pl.com\/?p=778"},"modified":"2014-10-24T13:55:08","modified_gmt":"2014-10-24T11:55:08","slug":"dwujezyczne-dziecko-uczy-sie-pisac-ujednolicajmy-kroj-liter-pisanych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kop-info.org\/?p=778","title":{"rendered":"Dwuj\u0119zyczne dziecko uczy si\u0119 pisa\u0107 \u2013 UJEDNOLICAJMY kr\u00f3j liter pisanych"},"content":{"rendered":"<h1>Dwuj\u0119zyczne dziecko uczy si\u0119 pisa\u0107 \u2013 UJEDNOLICAJMY kr\u00f3j liter pisanych<\/h1>\n<p>23 pa\u017adziernik 2014 | Autor: Aneta Nott-Bower | www:bilingualhouse.com<\/p>\n<p>Wracam do tematu nauki pisania w j\u0119zyku polskim u dzieci dwuj\u0119zycznych. Post jest kontynuacj\u0105 kontrowersyjnego tematu: czy dzieci polonijne powinny uczy\u0107 si\u0119 polskiej kaligrafii, kt\u00f3ry rozpocz\u0119\u0142am <a href=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/dwujezyczne-dziecko-uczy-sie-pisac-upraszczajmy-kroj-liter-pisanych\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">TU<\/a>. Ostatnio ten dylemat powr\u00f3ci\u0142 w \u017cywej dyskusji na <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/Bilingualhouse\/posts\/747039802034533?comment_id=747515025320344&amp;offset=0&amp;total_comments=21&amp;notif_t=share_comment\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">facebookowym fanpage Bliligual House<\/a>. Zach\u0119cam do zapoznania si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi opiniami zawartymi w komentarzach na Facebooku (link powy\u017cej), gdy\u017c ten post jest w\u0142a\u015bnie odpowiedzi\u0105 na nie.<\/p>\n<p>Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce ten temat wywo\u0142uje emocje <img decoding=\"async\" class=\"wp-smiley\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-includes\/images\/smilies\/icon_smile.gif\" alt=\":-)\" \/> Niestety niekt\u00f3re z nich s\u0105 wywo\u0142ane niew\u0142a\u015bciwym zrozumieniem moich postulat\u00f3w. Poni\u017cej pr\u00f3ba logicznego uporz\u0105dkowania moich argument\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Za\u0142o\u017cenia<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Mam na my\u015bli dziecko dwuj\u0119zyczne poznaj\u0105ce dwa alfabety \u0142aci\u0144skie<\/li>\n<li>Nie odradzam \u0107wiczenia pisma r\u0119cznego, \u0142\u0105czenia liter i ortografii<\/li>\n<li>Nie zabraniam uczenia polskich liter pisanych<\/li>\n<li>Moim my\u015bleniem nie kieruje szukanie drogi na skr\u00f3ty, ale realistyczna ocena sytuacji dzieci dwuj\u0119zycznych<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Podstawy naukowe<\/strong><\/p>\n<p>Steve Graham, prof w\u00a0Arizona State University Mary Lou Fulton Teachers College czo\u0142owy ameryka\u0144ski\u00a0ekspert do spraw\u00a0nauki pisania we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie (<a href=\"http:\/\/www.experts.scival.com\/asu\/printpage_cv_ctrl.asp?n=Stephen+E+Graham&amp;u_id=4120&amp;o_id=44\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">lista bada\u0144 i publikacji<\/a>, <a href=\"http:\/\/www.washingtonpost.com\/local\/education\/cursive-handwriting-disappearing-from-public-schools\/2013\/04\/04\/215862e0-7d23-11e2-a044-676856536b40_story.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wywiad<\/a>) twierdzi, \u017ce:<\/p>\n<ul>\n<li>Rola pisma r\u0119cznego w XXI wieku szybko spada (u\u017cywanie klawiatura i rozpoznawanie mowy)<\/li>\n<li>Pismo r\u0119czne ma pozytywny wp\u0142yw na koordynacj\u0119 wzrokow\u0105 i ma\u0142\u0105 motoryk\u0119<\/li>\n<li>Manuskrypt (drukowanie) ma realistycznie wi\u0119ksze szanse na przetrwanie ni\u017c kursywa (pochylone pismo \u0142\u0105czone)<\/li>\n<li>Warto k\u0142a\u015b\u0107 nacisk na tre\u015b\u0107 i czytelno\u015b\u0107 wypowiedzi a nie na format liter (udowodniono, \u017ce czytelno\u015b\u0107 wypowiedzi pisemnej wp\u0142ywa na ocen\u0119 tej wypowiedzi bardziej ni\u017c jej tre\u015b\u0107, manuskrypt jest bardziej czytelny)<\/li>\n<\/ul>\n<p><a class=\"grouped_elements\" title=\"manuscript\" href=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/manuscript.jpg\" rel=\"tc-fancybox-group1450\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1451\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/manuscript.jpg\" alt=\"manuscript\" width=\"203\" height=\"245\" data-jpibfi-indexer=\"0\" \/><\/a><\/p>\n<p>Badania prof Grahama zaaplikowane do sytuacji polskich dzieci wychowuj\u0105cych si\u0119 w krajach, gdzie dominuje manuskrypt, wskazuj\u0105 nam kierunek, w kt\u00f3rym b\u0119dzie rozwija\u0142o si\u0119 pismo r\u0119czne dzieci polonijnych. Dodam, \u017ce w tych krajach dzieci r\u00f3wnie\u017c ucz\u0105 si\u0119 \u0142\u0105czenia liter, ale znacznie p\u00f3\u017aniej i nie jest to traktowane priorytetowo. Z kolei w tych krajach, gdzie uczy si\u0119 pisania kursyw\u0105 (np. W\u0142ochy), dzieci polskie mog\u0105 z powodzeniem stosowa\u0107 to pismo r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku polskim. Dzi\u0119kuj\u0119 jednej z komentatorek za propozycj\u0119 bardziej uniwersalnego\u00a0terminu, kt\u00f3ry znajdziecie w tytule tego artyku\u0142u. Chodzi w\u0142a\u015bnie o <strong>ujednolicenie kroju liter, <\/strong>czyli o stosowanie tego samego kroju liter podczas pisania w obu j\u0119zykach dziecka dwuj\u0119zycznego.<\/p>\n<p><strong>Podstawy praktyczne<\/strong><\/p>\n<p>Z obserwacji dzieci dwuj\u0119zycznych i ich rodzic\u00f3w oraz z relacji nauczycieli polonijnych wynika:<\/p>\n<ul>\n<li>dzieci polskie wychowuj\u0105ce si\u0119 za granic\u0105 reprezentuj\u0105\u00a0bardzo zr\u00f3\u017cnicowany poziom j\u0119zyka polskiego, ale regu\u0142\u0105 jest, \u017ce ten poziom zwykle w wieku szkolnym spada wraz z rosn\u0105c\u0105 dominacj\u0105 j\u0119zyka obowi\u0105zuj\u0105cego w danym kraju<\/li>\n<li>dzieci te cz\u0119sto maj\u0105 trudno\u015bci z artykulacj\u0105 typowo polskich g\u0142osek<\/li>\n<li>polskie s\u0142ownictwo tych dzieci jest cz\u0119sto ograniczone do s\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z \u017cyciem domowym<\/li>\n<li>wypowiedzi tych dzieci w j\u0119zyku polskim s\u0105 nacechowane du\u017c\u0105 obecno\u015bci\u0105 kalek z drugiego j\u0119zyka lub wr\u0119cz wtr\u0105ce\u0144 z drugiego j\u0119zyka<\/li>\n<li>dzieci te wykazuj\u0105 s\u0142abe zrozumienie zwi\u0105zk\u00f3w frazeologicznych i przys\u0142\u00f3w<\/li>\n<li>dzieci te cz\u0119sto maj\u0105 problemy ze skutecznym wyra\u017ceniem swoich my\u015bli po polsku w mowie i w pi\u015bmie oraz z czytaniem ze zrozumieniem<\/li>\n<\/ul>\n<p>Z drugiej strony wszyscy wiemy, jak bardzo ograniczony jest czas na zaj\u0119ciach w polskiej szkole (z moich wylicze\u0144 wynika, \u017ce to zaledwie 4% w ca\u0142ym tygodniu) i jak wiele \u017cmudnych \u0107wicze\u0144 wymaga polska kaligrafia. Co ma wi\u0119ksze znaczenie dla podtrzymania j\u0119zyka polskiego u dziecka dwuj\u0119zycznego: praca nad wy\u017cej wymienionymi problemami, czy praca nad wykszta\u0142towaniem kre\u015blenia polskich liter?<\/p>\n<p>Zale\u017cy mi na tym, aby kszta\u0142towanie polskich wzor\u00f3w liter nie by\u0142o\u00a0priorytetem w pocz\u0105tkowych klasach szko\u0142y polonijnej. Polska szko\u0142a na obczy\u017anie to nie to samo, co polska szko\u0142a w Polsce. Oczywi\u015bcie, je\u017celi dziecko dwuj\u0119zyczne\u00a0znajduje przyjemno\u015b\u0107 i satysfakcj\u0119 w pisaniu \u201cz zawijasami\u201d, nie zabraniajmy mu tego. Ale je\u017celi inne dziecko ma z tym trudno\u015bci i zapisze nam polskie wyrazy za pomoc\u0105 liter, kt\u00f3re zna ze swojej regularnej szko\u0142y, nie traktujmy tego zapisu jako b\u0142\u0119dnego.<\/p>\n<p><b>Przyk\u0142ady<\/b><\/p>\n<p>Poni\u017cej przyk\u0142ad\u00a0zastosowania liter poznanych w szkole brytyjskiej do zapisu polskich wyraz\u00f3w:<\/p>\n<p><a class=\"grouped_elements\" title=\"Picture1\" href=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture1.jpg\" rel=\"tc-fancybox-group1450\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1452\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture1.jpg\" alt=\"Picture1\" width=\"593\" height=\"334\" data-jpibfi-indexer=\"1\" \/><\/a><\/p>\n<p><a class=\"grouped_elements\" title=\"Picture2\" href=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture2.jpg\" rel=\"tc-fancybox-group1450\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1453\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture2.jpg\" alt=\"Picture2\" width=\"594\" height=\"334\" data-jpibfi-indexer=\"2\" \/><\/a><\/p>\n<p>Przyk\u0142ad wypowiedzi pisemnej dziecka starszego (opis obrazka), kt\u00f3re nigdy nie uczy\u0142o si\u0119 polskich liter, a \u0142\u0105czenie liter pozna\u0142o w szkole brytyjskiej. Wzory liter oraz spos\u00f3b ich \u0142\u0105czenia\u00a0zosta\u0142y zastosowane podczas pisania po polsku. Wypowied\u017a jest czytelna i bogata pod wzgl\u0119dem tre\u015bci.<\/p>\n<p><a class=\"grouped_elements\" title=\"Picture3\" href=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture3.png\" rel=\"tc-fancybox-group1450\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1454\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture3-1024x576.png\" alt=\"Picture3\" width=\"1024\" height=\"576\" data-jpibfi-indexer=\"3\" \/><\/a><\/p>\n<p>Przyk\u0142ad pisma doros\u0142ej osoby wykszta\u0142conej w polskim systemie edukacji (czyli mnie). Zwr\u00f3\u0107cie uwag\u0119 na kszta\u0142t liter, niekonsekwentne \u0142\u0105czenie, nisk\u0105 czytelno\u015b\u0107 i estetyk\u0119.<\/p>\n<p><a class=\"grouped_elements\" title=\"Picture4\" href=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture4.jpg\" rel=\"tc-fancybox-group1450\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1455\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture4.jpg\" alt=\"Picture4\" width=\"846\" height=\"406\" data-jpibfi-indexer=\"4\" \/><\/a><\/p>\n<p>Przyk\u0142ad pisma mojego m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry zosta\u0142 wychowany na \u201cdrukowaniu\u201d w brytyjskiej szkole pokazuje tak samo niekonsekwentne \u0142\u0105czenie liter, cho\u0107 czytelno\u015b\u0107 jest tu moim zdaniem wi\u0119ksza i bardziej uniwersalna (odczytaj\u0105 osoby z r\u00f3\u017cnych kultur).<\/p>\n<p><a class=\"grouped_elements\" title=\"Picture5\" href=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture5.jpg\" rel=\"tc-fancybox-group1450\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1456\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/Picture5-1024x375.jpg\" alt=\"Picture5\" width=\"1024\" height=\"375\" data-jpibfi-indexer=\"5\" \/><\/a><\/p>\n<p>Wniosek p\u0142ynie taki, \u017ce i tak ka\u017cdy wykszta\u0142ci sw\u00f3j indywidualny charakter pisma. <strong>Wa\u017cne, \u017ceby wypowied\u017a mo\u017cna by\u0142o bez wysi\u0142ku odczyta\u0107 i \u017ceby tre\u015b\u0107 by\u0142a warto\u015bciowa.<\/strong><\/p>\n<p>Zach\u0119cam do udost\u0119pniania i komentowania oraz do przesy\u0142ania pr\u00f3bek Waszego pisma oraz pisma Waszych dzieci na adres<a href=\"mailto:info@bilingualhouse.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> info@bilingualhouse.com<\/a> <img decoding=\"async\" class=\"grouped_elements\" src=\"http:\/\/bilingualhouse.com\/wp-includes\/images\/smilies\/icon_smile.gif\" alt=\":-)\" data-jpibfi-indexer=\"6\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dwuj\u0119zyczne dziecko uczy si\u0119 pisa\u0107 \u2013 UJEDNOLICAJMY kr\u00f3j liter pisanych 23 pa\u017adziernik 2014 | Autor: Aneta Nott-Bower | www:bilingualhouse.com Wracam do tematu nauki pisania w j\u0119zyku polskim u dzieci dwuj\u0119zycznych. Post jest kontynuacj\u0105 kontrowersyjnego tematu: czy dzieci polonijne powinny uczy\u0107 si\u0119 polskiej kaligrafii, kt\u00f3ry rozpocz\u0119\u0142am TU. Ostatnio ten dylemat powr\u00f3ci\u0142 w \u017cywej dyskusji na facebookowym [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":779,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia-arch"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=778"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}