{"id":1195,"date":"2015-09-01T19:30:31","date_gmt":"2015-09-01T17:30:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kop-pl.com\/?p=1195"},"modified":"2015-09-01T19:30:31","modified_gmt":"2015-09-01T17:30:31","slug":"1195","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kop-info.org\/?p=1195","title":{"rendered":"1 wrzesie\u0144 1939"},"content":{"rendered":"<p>1 wrze\u015bnia 2015 | \u0179r\u00f3d\u0142o: IPN | <a href=\"http:\/\/www.1wrzesnia39.pl\/39p\/kalendarium-1\/8869,1-wrzesnia-1939-piatek.html\">www.1wrzesnia39.pl<\/a><\/p>\n<blockquote><p>Atak Niemiec na Polsk\u0119 i pocz\u0105tek II wojny \u015bwiatowej. O godzinie 4.45\u00a0niemiecki pancernik szkolny \u201eSchleswig-Holstein\u201d rozpocz\u0105\u0142 ostrza\u0142 Westerplatte, Wojskowej Sk\u0142adnicy Tranzytowej na terenie Wolnego Miasta Gda\u0144ska, bronionej przez za\u0142og\u0119 (oko\u0142o 200 \u017co\u0142nierzy) pod dow\u00f3dztwem mjr. Henryka Sucharskiego i kpt. Franciszka D\u0105browskiego. Przez 7 dni bohatersko odpiera\u0142a ona powtarzaj\u0105ce si\u0119 ataki niemieckie z morza, ziemi i powietrza, staj\u0105c si\u0119 symbolem polskiego oporu.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u2022 Rozporz\u0105dzeniem prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mo\u015bcickiego wprowadzony zostaje na terenie ca\u0142ej Polski stan wojenny.<br \/>\n<em>\u201eObywatele Rzeczypospolitej! Nocy dzisiejszej odwieczny wr\u00f3g nasz rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142ania zaczepne wobec Pa\u0144stwa Polskiego, co stwierdzam wobec Boga i Historii. W tej chwili dziejowej zwracam si\u0119 do wszystkich obywateli pa\u0144stwa w g\u0142\u0119bokim prze\u015bwiadczeniu, \u017ce ca\u0142y nar\u00f3d w obronie swojej wolno\u015bci, niepodleg\u0142o\u015bci i honoru skupi si\u0119 dooko\u0142a Wodza Naczelnego i si\u0142 zbrojnych oraz da godn\u0105 odpowied\u017a napastnikowi, jak to si\u0119 ju\u017c nieraz dzia\u0142o w historii stosunk\u00f3w polsko-niemieckich. Ca\u0142y nar\u00f3d polski, b\u0142ogos\u0142awiony przez Boga, w walce o swoj\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 i s\u0142uszn\u0105 spraw\u0119, zjednoczony z armi\u0105, p\u00f3jdzie rami\u0119 przy ramieniu do boju i pe\u0142nego zwyci\u0119stwa\u201d <\/em>(Odezwa Prezydenta RP Ignacego Mo\u015bcickiego z 1 wrze\u015bnia 1939 r.)<em>. <\/em><\/p>\n<p>\u2022 Odezwa naczelnego dow\u00f3dcy wojsk niemieckich gen. Waltera von Brauchitscha do Polak\u00f3w na zajmowanych przez Wehrmacht terenach, zawieraj\u0105ca nakaz bezwarunkowego stosowania si\u0119 do zarz\u0105dze\u0144 niemieckiej administracji wojskowej i obietnic\u0119 stosowania si\u0119 do postanowie\u0144 prawa mi\u0119dzynarodowego.<\/p>\n<p>\u2022 Obrona Poczty Polskiej w Gda\u0144sku (dowodzi ni\u0105 Konrad Guderski). Polacy poddaj\u0105 si\u0119 po po\u0142udniu, kiedy budynek poczty zostaje podpalony. W miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej zostaj\u0105 rozstrzelani przez Niemc\u00f3w.<\/p>\n<p>\u2022 Operacja \u201eTannenberg\u201d. Rozpoczyna si\u0119 zorganizowany i zaplanowany niemiecki mord na ludno\u015bci cywilnej, w tym zw\u0142aszcza na polskich elitach na ziemiach zachodnich Rzeczypospolitej, dokonywany przez Selbstschutz (oddzia\u0142y dywersyjne rekrutuj\u0105ce si\u0119 z niemieckiej ludno\u015bci zamieszka\u0142ej w Polsce) i oddzia\u0142y policji bezpiecze\u0144stwa (tzw. Einsatzgruppen).<\/p>\n<p>\u2022 Pierwsze alianckie zwyci\u0119stwa powietrzne w II wojnie \u015bwiatowej, odniesione przez Stanis\u0142awa Skalskiego i W\u0142adys\u0142awa Gnysia, p\u00f3\u017aniejszych as\u00f3w polskiego lotnictwa. Luftwaffe przeprowadzi\u0142o tego dnia naloty terrorystyczne na szereg polskich miast.<\/p>\n<p>\u2022 Zbrodnia wielu\u0144ska. Jedn\u0105 z pierwsz\u0105 zaatakowanych miejscowo\u015bci jest nie broniony i nie maj\u0105cy znaczenia strategicznego Wielu\u0144, zbombardowany przez Luftwaffe \u2013 liczb\u0119 ofiar szacuje si\u0119 na oko\u0142o 1200 cywil\u00f3w.<br \/>\n<em>\u201eRano 1 wrze\u015bnia 1939 r. obudzi\u0142 mnie huk samolot\u00f3w. W chwil\u0119 potem us\u0142ysza\u0142em przera\u017aliwy \u015bwist i wybuch bomby na terenie ogrodu szpitalnego. By\u0142a to pierwsza bomba, kt\u00f3ra w og\u00f3le pad\u0142a na Wielu\u0144. Po wybuchu bomby cz\u0119\u015b\u0107 budynku, w kt\u00f3rym ja mieszka\u0142em, a mieszka\u0142em na terenie szpitala w budynku gospodarczym, zacz\u0119\u0142a si\u0119 wali\u0107. [&#8230;] Przed budynkiem zasta\u0142em kilka p\u0142acz\u0105cych si\u00f3str szpitalnych. Kaza\u0142em im biec do ogrodu i k\u0142a\u015b\u0107 si\u0119 na ziemi\u0119, sam za\u015b chcia\u0142em si\u0119 uda\u0107 do szpitala. Zobaczy\u0142em jednak nawracaj\u0105ce samoloty i r\u00f3wnie\u017c pobieg\u0142em do si\u00f3str do ogrodu i po\u0142o\u017cy\u0142em si\u0119 na ziemi. S\u0142ysza\u0142em w tym czasie krzyki i j\u0119ki z zawalonego budynku gospodarczego, gdzie zosta\u0142y przywalone gruzem pracownice kuchni, kt\u00f3re od wczesnych godzin rannych przygotowywa\u0142y \u015bniadanie. Nawracaj\u0105ce samoloty powt\u00f3rnie zrzuci\u0142y bomby na szpital. [&#8230;] Gdy min\u0105\u0142 pierwszy nalot [&#8230;] uda\u0142em si\u0119 do p\u0142on\u0105cego szpitala. Na schodach przed wej\u015bciem le\u017ca\u0142 zabity cz\u0142owiek. Nie by\u0142 to jednak chory, lecz kto\u015b, kto przybieg\u0142 tu z miasta. Na chodniku przed szpitalem r\u00f3wnie\u017c le\u017celi zabici. [&#8230;] W zawalonym szpitalu jakakolwiek pomoc z naszej strony by\u0142a bezskuteczna. Drugi budynek szpitalny, gdzie by\u0142o po\u0142o\u017cnictwo, mia\u0142 ca\u0142kowicie zerwany od podmuchu eksploduj\u0105cej bomby dach\u201d <\/em>(zeznania \u015bwiadka Zygmunta Patryna, 1974 r., archiwum IPN).<\/p>\n<p>\u2022 Bitwa pod Mokr\u0105 (na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od Cz\u0119stochowy) \u2013 Wo\u0142y\u0144ska Brygada Kawalerii z Grupy Operacyjnej \u201ePiotrk\u00f3w\u201d (Armia \u201e\u0141\u00f3d\u017a\u201d), dowodzona przez p\u0142k. Juliana Filipowicza, zwyci\u0119sko odpiera czo\u0142owe ataki niemieckiej 4. Dywizji Pancernej, kt\u00f3ra traci oko\u0142o 100 woz\u00f3w bojowych, zniszczonych i uszkodzonych. Jeden z pogromc\u00f3w niemieckich czo\u0142g\u00f3w, kapral Leonard \u017b\u0142\u00f3b, jako pierwszy \u017co\u0142nierz polski tej wojny zostaje przedstawiony do odznaczenia orderem wojennym \u201eVirtuti Militari\u201d.<\/p>\n<p>\u2022 B\u00f3j pod Krojantami. Dwa szwadrony 18. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Pomorskich brawurowym manewrem kawaleryjskim hamuj\u0105 marsz XIX Korpusu Pancernego gen. Heinza Guderiana w kierunku strategicznego w\u0119z\u0142a kolejowego w Chojnicach; w boju ginie dow\u00f3dca pu\u0142ku p\u0142k Kazimierz Mastalerz. Rodzi si\u0119 legenda o ataku z szablami na czo\u0142gi, wykorzystywana w propagandzie niemieckiej, a po wojnie tak\u017ce w debatach historyczno-politycznych epoki PRL.<\/p>\n<p>\u2022 Pocz\u0105tek d\u0142ugotrwa\u0142ej zaci\u0119tej obrony polskiego wybrze\u017ca w rejonie Gdyni i Oksywia. Dow\u00f3dztwem L\u0105dowej Obrony Wybrze\u017ca kieruje p\u0142k Stanis\u0142aw D\u0105bek. Si\u0142ami Marynarki Wojennej dowodzi kontradm. J\u00f3zef Unrug.<br \/>\n<em>\u201e[1 wrze\u015bnia 1939 r.] o godzinie 13.30 prze\u017cyli\u015bmy najgro\u017aniejszy i dla nas zab\u00f3jczy nalot samolot\u00f3w wroga [&#8230;]. Zobaczy\u0142em odrywaj\u0105ca si\u0119 bomb\u0119. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce leci wprost na mnie. [&#8230;] gruchn\u0119\u0142a w molo, mniej wi\u0119cej mi\u0119dzy pierwszym a drugim dzia\u0142em [&#8230;] przez zerwane poszycie wdar\u0142a si\u0119 woda i okr\u0119t zrywaj\u0105c cumy, poszed\u0142 na dno, jak siekiera [&#8230;]. Patrz\u0119 na por. [Jacentego] Dehnela, bojowego oficera. Strzela bez przerwy z Vickersa, zdaje on sobie doskonale spraw\u0119, \u017ce okr\u0119t idzie na dno, mimo to brodz\u0105c po kolana w wodzie strzela dalej\u201d <\/em>(relacje o bombardowaniu portu Oksywie i ostatniej walce torpedowca ORP \u201eMazur\u201d, za J. Pertek<em>, Ma\u0142a flota wielka duchem, <\/em>Pozna\u0144 1989, s. 13\u201317).<\/p>\n<p>\u2022 W og\u00f3lnopolskim dzienniku \u201eNasz Przegl\u0105d\u201d ukazuje si\u0119 o\u015bwiadczenie: \u201eOrganizacja Syjonistyczna i nar\u00f3d \u017cydowski stoj\u0105 po stronie polskiej, gotowe do walki o sw\u0105 godno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107. To o\u015bwiadczenie winno by\u0107 drogowskazem dla \u015bwiatowego \u017cydostwa. Miejsce \u017byd\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata jest po stronie polskiej\u201d.<\/p>\n<p>\u2022 Na posiedzeniu brytyjskiej Izby Gmin premier Neville Chamberlain zapowiada walk\u0119 a\u017c do zniszczenia Niemiec. W podobnym duchu wypowiadaj\u0105 si\u0119 przedstawiciele libera\u0142\u00f3w i laburzyst\u00f3w. Rz\u0105dy brytyjski i francuski zarz\u0105dzaj\u0105 mobilizacj\u0119 powszechn\u0105 w swoich krajach.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1 wrze\u015bnia 2015 | \u0179r\u00f3d\u0142o: IPN | www.1wrzesnia39.pl Atak Niemiec na Polsk\u0119 i pocz\u0105tek II wojny \u015bwiatowej. O godzinie 4.45\u00a0niemiecki pancernik szkolny \u201eSchleswig-Holstein\u201d rozpocz\u0105\u0142 ostrza\u0142 Westerplatte, Wojskowej Sk\u0142adnicy Tranzytowej na terenie Wolnego Miasta Gda\u0144ska, bronionej przez za\u0142og\u0119 (oko\u0142o 200 \u017co\u0142nierzy) pod dow\u00f3dztwem mjr. Henryka Sucharskiego i kpt. Franciszka D\u0105browskiego. Przez 7 dni bohatersko odpiera\u0142a ona [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1198,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1195","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia-arch"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1195"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1195\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kop-info.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}