Edukacja, obrona dobrego imienia ojczyzny, rozwój niezależnych mediów oraz budowanie realnej siły politycznej na obczyźnie. To wokół tych fundamentalnych tematów koncentrowały się dyskusje XV konwencji programowej z cyklu „Myśląc Polska. Alternatywa 2.0”. Wydarzenie, które odbyło się 25 lipca 2026 roku w gościnnych progach Centrum Dialogu Kultur w Węgrowie, stało się jednym z najważniejszych forów dyskusyjnych globalnej Polonii w ostatnich latach.
Do historycznego serca Mazowsza zjechali liderzy organizacji z całego świata, by wspólnie wyznaczyć nowe ścieżki współpracy z krajem i zamanifestować jedność wokół polskich interesów.
W ramach panelu poświęconego wspieraniu zaangażowania obywatelskiego oraz obecności przedstawicieli Polonii w życiu publicznym głos zabrała także minister Agnieszka Jędrzak, szefowa Biura ds. Polonii w Kancelarii Prezydenta RP. Pani Minister zwróciła uwagę na strategiczną rolę, jaką odgrywa powołana przez Prezydenta RP Rada do Spraw Polonii i Polaków za Granicą w konsolidowaniu środowisk emigracyjnych i budowaniu mostów z Macierzą.
Konwencja w Węgrowie była przede wszystkim okazją do zderzenia teorii politycznej z realnymi wyzwaniami, z jakimi na co dzień mierzą się Polacy na Wschodzie i Zachodzie. Swoimi doświadczeniami i diagnozami dotyczącymi obrony praw mniejszości narodowych dzielili się wybitni reprezentanci Polonii Świata.
Konwencja przyniosła także mocne deklaracje dotyczące obrony praw mniejszości narodowych oraz walki z dezinformacją godzącą w dobre imię Polski. Głos w tym panelu zabrali doświadczeni i niezłomni działacze ze Wschodu i Zachodu.
Fundament tożsamości: Edukacja ponad wszystko
Andżelika Borys, wieloletnia prezes Związku Polaków na Białorusi, zaznaczyła: „Dla nas, Polaków żyjących poza granicami wschodnimi, łączność z Macierzą to kwestia przetrwania” – podkreśliła Andżelika Borys. „Każda polska szkoła, każda gazeta, każde spotkanie modlitewne w języku ojczystym są na wagę złota. Polska musi być silna i aktywna w swoim wsparciu, bo tylko silna ojczyzna daje nam poczucie bezpieczeństwa i godności tam, gdzie polskość bywa marginalizowana”.
W debatach niezwykle silnie wybrzmiał głos ekspertów dbających o wychowanie kolejnych pokoleń w duchu polskości. Kluczową rolę w tym panelu odegrała Wiktoria Laskowska, prezes Światowego Kongresu Oświaty Polonijnej (ŚKOP). Podczas swojego wystąpienia zwróciła uwagę na palący problem systemowego wsparcia dla placówek edukacyjnych.
„Edukacja polonijna nie może być traktowana jako hobbystyczny dodatek weekendowy. To strategiczny szaniec naszej tożsamości za granicą” – argumentowała stanowczo Wiktoria Laskowska. „Potrzebujemy stabilnego finansowania, nowoczesnych programów i instytucjonalnego szacunku dla nauczycieli, którzy codziennie, często społecznie, walczą o to, by polskie dzieci na obczyźnie mówiły, myślały i czuły po polsku. Obecne osłabianie tych struktur to błąd, który uderza w naszą przyszłość”.
Z kolei perspektywę instytucjonalnego zakorzenienia struktur polonijnych i budowania relacji partnerskich przedstawił Waldemar Narkiewicz, prominentny działacz polskiej mniejszości na Litwie i doświadczony polityk.
„Polonia posiada ogromny, niewykorzystany dotąd potencjał polityczny i samorządowy” – zauważył Waldemar Narkiewicz. „Naszym celem musi być aktywne wspieranie rodaków w realizacji ich ambicji politycznych w krajach zamieszkania. Polonia aktywna w lokalnych parlamentach czy radach to najlepszy, naturalny ambasador polskich spraw na arenie międzynarodowej. Czas przestać być tylko odbiorcą pomocy – stajemy się realnym partnerem dla Warszawy”.
Nowy impuls: Projekt dedykowanego ministerstwa
Głównym politycznym wnioskiem i najbardziej nośnym postulatem całej konwencji okazała się zapowiedź przedstawiona przez polityków Prawa i Sprawiedliwości, w tym prof. Piotra Glińskiego, dotycząca utworzenia Ministerstwa Polonii i Polaków za Granicą RadioMaryja.pl.
Taka instytucja ma na celu skonsolidowanie rozproszonych dotychczas narzędzi finansowania i wsparcia, co pozwoli na efektywniejsze zarządzanie programami pomocowymi dla mediów, szkolnictwa i organizacji polonijnych. Jak podkreślano w podsumowaniach, Polonia to ogromny i wciąż niewykorzystany potencjał, który zasługuje na pełną podmiotowość w strukturach polskiego rządu.
www.kop-info.org